محمد أبو زهرة ( مترجم : حسين صابرى )
21
خاتم النبيين ( ص ) ( خاتم پيامبران ص ) ( فارسى )
در اين زمان اين شايعه در ميان مسلمانان پخش شد كه عثمان كشته شده است . بدين ترتيب افكار و انديشه ها نگران و پريشان شد و تصميم جنگ عليه قريش در ميان مسلمانان ظهور كرد ، هر چند در وهلهء اوّل چنين مقصودى در كار نبود . بيعت رضوان 522 - پيامبر اكرم ( ص ) كه به قصد حج و نه به قصد جنگ از مدينه بيرون آمده بود ، چون عثمان از برگشتن از مكّه دير كرد و اين شايعه پخش شد كه وى كشته شده است و چنين احتمالى چندان بعيد نيز نبود ، آن حضرت خود را آمادهء جنگ عليه قريش كرد ، چرا كه تجاوز از سوى آنان با قتل عثمان كه فرستادهء صلح بود آغاز شده بود و اين كار خودبخود كارى زشت و نادرست به شمار مىرفت و علاوه بر اين نوعى ردّ صلح از سوى آنان محسوب مىشد و تجاوزى عليه پيك صلح بود با آن كه مرسوم آن است كه هيچ فرستاده اى را نبايد كشت ، بلكه بايد او را اجازه داد تا به محل اصلى خود برگردد ، خواه پيام او مورد پذيرش قرار گيرد و يا مورد پذيرش قرار نگيرد . بنابراين مىبايست آمادگيهاى لازم براى نبرد فراهم گردد و از آنجا كه مسلمانان براى نبرد بيرون نيامده بودند لازم بود بيعتى مجدّد از آنان گرفته شود ، چرا كه رسول خدا ( ص ) نبردى را مىخواست كه با خشنودى و رضايت سپاه صورت گيرد و اين سنّت پيامبر ( ص ) در همهء جنگها بود كه خواهان سپاهى داوطلب بود كه به انتخاب خود و با خشنودى كامل و تنها به خاطر رضاى خداوند و به نيّت قرب به او وارد نبرد شوند . بدين ترتيب رسول خدا ( ص ) با مسلمانان پيمان استقامت تا پاى جان و پرهيز از فرار از جنگ بست و فرمود : « از اينجا نمىرويم مگر آن كه با اين مردم بجنگيم كه آنان با قتل عثمان هر گونه صلحى را رد كردهاند » .